Fred van Rooij | woord & beeld

    Eindeloos groene vlakken. Groen dat zich kenmerkt in verschillende soorten kleuren, wel groen, maar toch allemaal anders. Niet met woorden te omschrijven. Groen is niet zomaar groen, de gradaties zijn eindeloos en maken de vlakken in het land levendig en speels. Geen kinderspel, maar godenwerk. Eindeloos lange vlakken die van kleur wisselen onder invloed van de wind. Als een wave waaien de grassprieten met de wind mee. Buigend en zich dan weer trots verheffend. Zoals het al vele eeuwen gebeurt.
    Grassprieten. Sommige kort geschoren als een skinhead. Andere vertonen zich in de jaren zestig stijl. Groene vlakken zover het oog ziet of totdat het vlakke opgaat in een dijk waarlangs het groen omhoog klimt en overgaat in blauw. Groen en blauw. Eindeloos lange linten van blauw. Strak gegraven, kaarsrecht. Al eeuwen geleden. Met de schop, schep voor schep. Van kleine sloot tot grote vaart. Allemaal op het oog, geen landmeters toen in de middeleeuwen. Wat zou het groene weiland zijn zonder de immer blauwe linten van water. Gras dat zich al eeuwen laat verwennen door de zon en water dat diezelfde eeuwen lang stroomt in de uitgegraven geulen. Soms onderbroken door een kronkelige riviertje.
    Groen en blauw, waarbij het groen soms wordt gemengd met een diversiteit aan kleuren. Als het gras maar lang genoeg mag groeien tooit het zich vanzelf met de zacht rode gloed van zuring, zodat de zee van groen soms rood kleurt. Op de wat meer geschoren gedeeltes vechten de paardebloemen zich een weg naar boven om hun kleine zonnekop te tonen aan de hemel. Op een licht gebogen steel staan ze trots in de Hollandse weilanden. Als ze bijna allemaal hun zaadjes met de wind hebben laten meevoeren komt de boterbloem langs die een volgende waas van geel over het groen legt.
    Groen met geel en rood aangevuld met blauw. Het Groene Hart presenteert zich in een ultieme kleurenpracht aan de mensheid. Tegenwoordig meer dan alleen een weiland om de melkproductiviteit tot grote hoogtes te voeren, maar juist ook om de zeldzame kleurenpracht te behouden. Natuur krijgt hier een kans, naast het leven van de mens. Nergens ter wereld is zo?n uniek gebied als het Groene Hart te vinden. Andere landen kunnen alleen dromen van dit stuk unieke veenweidegebied. En bij mij is het de achtertuin.
    Via door boeren aangelegde paden en wegen is het land bereikbaar. Omzoomd door opnieuw een bloemenzee, soms de weg afgesneden door onderweg naar de boerderij zijnde koeien. Fluitenkruid kondigt het voorjaar aan en laat haar mooiste witte kant zien, het Barbarakruid zorgt hier voor de nodige kleurvariatie, soms afgewisseld met het rood van de Papaver. Wie zijn ogen niet in de zak heeft ziet verrassing na verrassing. Wie niet rondkijkt, ziet niets anders dan weiland. Wie er geen verstand van heeft noemt het bouwland. Wie politicus is, bouwt het liever vol. Al dat onkruid. Want een politicus kijkt niet, maar rekent in vierkante meters.
    Wie van dit land houdt zegt: ?Poten af!? Hier heerst het door de mensen gecreëerde land, dat uniek is in zijn soort. Een land dat niet alleen de mens bedient met de mooiste kleurschakeringen, maar ook een land dat de vogel bedient en voorziet van de nodige foerage. Want op het weiland leven de vogels, soms zelfs unieke vogels. Een land waar simpele groene vlakken op een even simpele manier gewoon ontzettend mooi zijn. Het vraagt alleen om een adelaarsblik, want wie niet kijkt, mist al het moois.

Daar stond ik dan. In de bosjes een beetje stiekem te doen. Want ja, opvallen was nou niet echt de bedoeling, dat hoorde er nu eenmaal bij. Dus dat doe je dan. Onschuldig doen in een bosje vlakbij de Zegersloot. Alsof je elke dag zo staat tussen een paar bomen. Ik voelde me ongemakkelijk. Volwassen en stiekem doen.
    Aan de ene kant was het wandelpad en aan de andere kant van het bos een ruiterpad met daarnaast een sloot en aan de andere kant van de sloot voetbalvelden. Ik stond nu wel daar, maar of ik op de goeie plek was wist ik niet zeker. Ik vermoedde van wel, maar er was twijfel. En nu, dacht ik bij mezelf. Ergens hier moet het liggen. Ik keek rond, maar zag niks. Was ik wel goed?
    Ik had net een rondje meer gelopen en tien vragen beantwoord over bomen. Er zijn veel dingen in het leven waarvan ik niets weet. Bomen zijn zoiets. Een boom is een boom, maar welke soort of type? Dus had ik ? slim als ik ben ? van te voren een bomenboekje aangeschaft. Dat hielp, geloof me. De tien vragen leverden me tien antwoorden op die me uiteindelijk de oplossing van de schat zouden bieden.
    Ik was aan het geocaching. Schatzoeken voor volwassenen, zeg maar. Het principe is simpel. Iemand verstopt een doos met wat goodies erin en verstopt deze. Hij leest de positie van de cache af op een GPS en publiceert deze op de site van geocaching. Een ander zoekt de schat en haalt er wat uit en stopt er tegelijk weer wat anders in. Zo verandert steeds de inhoud van de cache. De vondst wordt in een logboek opgetekend en gemeld op de site, en klaar is Kees. Men kan op de site direct de positie bekend maken of er een vraag en antwoordspel van maken. Zoals deze bomencache.
    Als ik alle vragen goed had, moest mijn positie dus kloppen. Hier ergens moest de schat zijn. Kwestie van zoeken dus, maar waar. Plotseling zag ik hem liggen. Een kleine munitiekist onder een paar takken. Ik stond op de goede plek, gelukkig. Mijn eerste cache!

                                                                            Hebbes

                                                                            Een officiële cache

                                                                            De inhoud

                                                                            Logboek tekenen

                                                                            Klompjes erin, konijntje eruit

Hé, denkt u misschien.
Of misschien denkt u wel: Hé, hé?
Maar meest waarschijnlijk denkt u: Hé, een nieuwe foto boven de site. En verhip, allemaal links daaronder. En kijk, daar rechtsboven. Verrek een logo.
Die heeft gewerkt, die Van Rooij.
Nou, dat is niet helemaal waar. Hij heeft iemand laten werken. Uitbesteden heet dat in de bedrijfswereld. Expertise inhuren die je niet in huis hebt. En geloof me: het technische gedeelte van deze site heb ik niet in huis.
Wie?
Raymond van www.koome-webservices.com. Die dus. Gevonden in Spanje en wat van ver komt moet goed zijn, zeggen ze vaak. Voor de critici: Spanje is geen lage lonenland, dus in dat opzicht zit ik goed.
En geeft toe: het ziet er toch prima uit?
Goed, er valt nog wel wat werk te verrichten, maar binnenkort zijn alle onderliggende pagina?s ingevuld en heeft [van-rooij.net] een (semi) professionele uitstraling.
?Net echt?, zeiden we vroeger.
?Het blijft dus zo?, hoor ik u vragen.
Daar kan ik volmondig ?Ja? op antwoorden. Tenminste op de kopfoto na dan. Die zal met enige regelmaat veranderen aan de waan van de dag.
Wat nooit verandert is natuurlijk de inhoud.
Het blijft een site om even rustig te lezen, zolang ik schrijf dan.

Delft moet je eigenlijk uitspreken met een aardappel in je keel, een warme natuurlijk. Delft, ik was er nog nooit en nu ineens wel. Oké, zo ineens was dat trouwens niet. Ik moest in de stad van Oranje zijn omdat daar officieel het Groene Hartpad begint. En omdat ik principieel ben, wil ik aan het begin beginnen. Delft dus.
Het Groene Hartpad is een 191 kilometer lange wandeltocht door ? inderdaad ? het Groene Hart en staat ook bekend als streekpad 12. Meer hierover bij Nivon, onder het kopje wandelen. De tocht dateert van 2002, pas kort dus.
    Het Groene Hart, een nationaal landschap, maar ook een bedreigd landschap. Denk maar aan de herinrichting van de Oude Rijnzone tussen Leiden en Bodegraven, of bijvoorbeeld aan de Gnephoek in Alphen aan den Rijn, een stuk polder dat gepland staat voor woningbouw en bedrijventerrein. Langzaam wordt er steeds meer van het landschap afgesnoept. Een mooi moment om deze wandeling te lopen nu het er nog groen is. De vraag is: hoelang nog?
    Want waar hebben we het eigenlijk over. Weilanden en nog eens weilanden. Misschien wel ja, maar besef dat elke sloot stamt uit een tijd dat er nog geen machines waren en deze met de hand gegraven werd. Het is dus voor alle duidelijkheid geen natuurlandschap maar een cultuurlandschap. Vanaf de 11e/12e eeuw werd het landschap achter de duinen ingericht voor de mens. Elke sloot, hard nodig voor de ontwatering, is door de kolonisten zelf gegraven met bloed, zweet, tranen en misschien wel bekocht met de dood. Er ligt op de natte veengrond dus een hele geschiedenis en ook dat hoort bij het Groene Hart.

Etappe één liep van Delft naar Zoetermeer en is 14 kilometer lang, beginnend bij het station eindigend ook. Voordat je eindelijk ?buiten? loopt moet je je eerst door de binnenstad van Delft werken. Geel/rode vlakjes, paaltjes geeft de route aan. Langs de Nieuwe Kerk, natuurlijk. Een belangrijk gebouw in de geschiedenis van het huis van Oranje. Ik ben er al voorbij voordat ik het door heb. Toch maar even terug voor een foto. Eigenlijk wil ik niet in de stad zijn, de zon is warm, de korte broek aan. Ik wil in het groen lopen en niet door de stenen stad. Bijna drie kilometer lang steen en gebouwen om me heen. Mooie stad hoor, Delft, maar nu even niet.

                                                                                Nieuwe Kerk, Delft
    Via een singel loop je de stad uit en vervolgt je weg langs een vaart, richting Delftse Hout. Bos, wandel- en fietspaden en een grote zwemplas, dicht tegen de stad aan. Ideaal voor de stadse recreant, waterplezier vlakbij. Toch is niet alles ingericht. Voorbij de plas ligt een stukje onontgonnen gebied (in de Noordpolder). Uiteraard is dit idyllische plekje beschermd door een hek. In eigendom van Staatsbosbeheer en voor mensen verboden. Een ideaal broedgebied, enkele ganzen steken hun kopje boven het gras uit. Meer vogels zijn zichtbaar, alleen te ver weg.

                                                                Noorderpolder broedplaats
    Dan gaat het verder door de polders, richting Pijnacker. Daar is het snel richting het Balijbos. Gelukkig verdwijnt er niet alleen groen uit het Groene Hart, er kom ook groen bij. Het Balijbos is daar een voorbeeld van. Sommige stukken worden aangepland, en andere stukken grond moeten het zelf doen zonder ingrijpen van de mens. Een eigen plekje voor de natuur. Verwarrende route trouwens door het Balijbos, ik vermoedde dat ik hier aan het zwerven was geslagen en vond de route steeds moeizaam terug. Sommige stukken zijn hier slecht aangegeven, andere stukken trouwens heel goed. Maar nee, echt senang voelde ik me daar niet. Maar uiteindelijk, na veel zoeken, toch gered. Zoetermeer kwam in zicht en al snel loop je dan weer in de bebouwde kom en voor je het weet vertrekt de trein naar huis. Leuk stuk, dit deel 1, vooral het Delftse Hout is de moeite waard om eens langer te wandelen.

                                                                                Balijbos

De mus.
Nog even en hij bestaat niet meer. Het mussenbestand is dramatisch teruggelopen.
Morgen op televisie: ?Help de mus?.
De mus staat als ?gevoelig? op de Rode Lijst van de Vogelbescherming. En als je op die lijst staat heb je een serieus probleem. Het gaat dus niet goed met het ooit meest voorkomende vogeltje. Vergeleken met de periode van voor 1980, is nog minder dan helft over. Thans zijn er geschat nog tussen de vijfhonderdduizend en één miljoen paartjes over. In euro?s is dat veel, in vogels dus weinig. Het kan verkeren.
Vroeger zag je grote zwermen mussen om en rond het huis, het was een getjilp dat een zomerlang duurde en begon in de lente. Ik wist niet eens dat er andere vogels bestonden. Ja natuurlijk, de ooievaar voor de broodnodige kindjes links en rechts. De hele omgeving van ons huis was in de lucht bezet door de bruine mus. Het stikte van de mussen, het was dus goed voor de mus.
Maar nu gaat het slecht, zeggen ze.
En inderdaad, in de Randstad is het vogeltje een zeldzaamheid. Ik zie ze weinig. Te weinig. Aan mezen geen gebrek, maar mussen?
Maar gisteren was ik weer even in het pittoreske dorp net iets ten zuiden van de Maas. Hoewel, laat dat pittoreske maar even weg tegenwoordig. Maar goed, ik was daar even en het was weer als vanouds. Aan mussen geen gebrek.
Conclusie: de Rode Lijst van de Vogelbescherming gelt niet voor dat stukje Nederland. Kolere hé, wat een herrie kunnen die beesten maken.

Ze zijn er niet voor niks: spreekwoorden. Iemand heeft ze ooit verzonnen en elke keer als een bepaalde situatie voorkomt, is er wel een passend spreekwoord voor te vinden. Inderdaad, altijd achteraf, zodat je toch weer in een valkuil gelopen bent.
Nooit op één paard wedden, is er zo een.
Stel nu eens dat ik tuinder was. In mijn laatste twee (en eerste) berichten over mijn aardbeien noemde ik mezelf een boer. Maar dat is keifout, dat moet tuinder zijn natuurlijk. Aardbeien komen van de tuinder en als het geen fruit is, komt het van de boer. Zoiets.
Maar stel even dat? Ik helemaal inzet op aardbeien als de vrucht van 2006 en een grote slag wil slaan. Stel hè, dit is natuurlijk allemaal fictief.
Stel dat ik dat gedaan had, dan was mijn jaar nu al mislukt. Nee, de oogst niet, maar groot wordt die niet.
Kijk, op 3 april plantte ik zo?n twintig zaden van de aardbei. En het resultaat: Zes plantjes hebben hun kopje boven de grond uitgestoken. Da?s niet veel, denk ik dan. Procentueel klinkt het ook al niet best, maar reken dat zelf maar uit. Een maand verder en al verloren.
Ik wedde dus op aardbeien en aardbeien alleen.
Mocht ik iemand een mandje vruchten beloofd hebben, sorry, het ziet er naar uit dat ik ze zelf houd.
Tja, en dan dat geduld. Het groeit nou niet dat je zegt tegen de klippen op?

Ziet u deze tent komende zomer, dan ben ik het waarschijnlijk. Maar stilte graag. Grote kans dat ik slaap.

?Hij glimt weer helemaal hè?, klonk het vanaf de stoep. Een buurman monsterde de auto, die net gewassen en met een mooi nieuw waslaagje stond te glimmen in de zon. Van het compliment begon ik ook te glimmen, gelijk de auto, die weer blauw was, in plaats van viezigheidgrijs. Het zweet gutste van mijn voorhoofd af.
?Hij zit nog keurig in de lak ook?, was de volgende opmerking. En ook dat was een waarheid als een koe. Niet slecht voor een vehikel van twaalf jaar oud en van Franse origine. In die tijd was Renault nog niet de créateur d?automobiles, maar gewoon een fabrikant van auto?s. Franse auto?s die minder betrouwbaar waren als hun Duitse collega?s en dat kwam mooi uit voor mensen met een iets smallere beurs. Die reden goedkoop, dus Frans. Tenzij je Francofiel was, dan reed je Frans, maar dan uit principe.
Maar de lak van het twaalf jaar oude model was voor zeker achtennegentig procent in orde, althans, voor zover het oog de lak kon beoordelen. Op sommige plekken spatte de roest er bobbelend uit, maar alarmerend was het niet.
Nee, dan vroeger?
Als er al een idee van roest op mijn automobiel zat kwam het schuurpapier te voorschijn. En alle andere attributen die nodig waren om de auto te ontroesten en de laklaag voor eeuwig te herstellen. Maar tijden veranderen. Mijn eerste Duitse model roestte al na ruim drie jaar en de Japanse opvolger bestond na verloop van tijd meer uit plamuur dan staal.
Maar nu, na twaalf jaar, wat kleine plekjes roest. Dat is alles. Niets om je druk over te maken. Een kniesoor die er op let.
Misschien in het najaar.
Even schuren en gronden en een laklaagje erop.
Misschien ja.

?Hier, jij mag er ook één hebben.?
Gert gaf me zomaar een sleutelhanger van zijn vorige gezinsvervangende tehuis, die toen vijfentwintig jaar bestond. Op zijn plank lagen er nog een paar. En ik, een journalist die hem voor de tweede keer kwam interviewen en dus voor de tweede keer pas zag, kreeg er zomaar een van hem.
Gert was ontspannen, meer als bij het eerste interview, toen was ik nog eng en onbekend. Deze keer was het meer gewoon voor hem en spraken we met elkaar als vrienden. Hij op zijn nieuwe bed in zijn nieuwe appartement, waar hij ontzettend trots op is, en ik naast hem in een tuinstoel. Het grootste gedeelte van zijn meubilair komt nog.
Samen dronken we thee, die hij gezet had. Ik zonder suiker, hij met.
Toen ineens kreeg ik die sleutelhanger.
Zomaar.
Ik ben er trots op.