Fred van Rooij | woord & beeld

Per jaar stoppen zo?n negenhonderdduizend mensen met het roken van een sigaret, of shag. Sigaren- en pijprokers tellen niet mee, die inhaleren niet, dus roken nep. Dat klinkt veel en ik wil niet deprimerend overkomen voor al diegene die net gestopt zijn, maar het overgrote deel lukt het niet zich te bevrijden van de rokende nicotinestaaf. Er slagen er niet meer dan honderdduizend. Nee, dat is niet bemoedigend. In dit tempo duurt het nog wel even voor Nederland rookvrij is.
Ontwenning is het grootste probleem. Denk eens aan slecht slapen, hoofdpijn, prikkelbaarheid en weinig concentratie. Je vraagt je in alle eerlijkheid af waarom bedrijven het roken op de werkplek verbieden. Met roken komt er, zo vermoed ik, meer uit de handen van de arbeider. Een sigaret hang je tenslotte rustig in je mondhoek. Handen vrij dus.
Maar denk eens aan dat hoesten, die bruine vingers, een zeurende partner over je rokersadem en je conditie. Vergeet vooral niet de kans op longkanker. Er is genoeg te verzinnen om te stoppen met het hijsen aan tabak gerold in een papiertje. Het meest vervelend zijn die lui die steeds zeuren over jouw rook die je gemakzuchtig met anderen deelt. In tegenstelling tot de heersende berichtgeving zijn rokers sociale mensen. Wij delen ons genot en voorkomen dat de minister van financiën nog meer geld binnen krijgt aan accijns. Rokers delen hun rook.
Daarnaast zijn de grootste zeikerds de gestopte rokers. Wie zo wil worden moet direct het roken maar laten. Heerlijk de hele dag de roker afzeiken terwijl je nog narochelt van al die jaren tevreden roken. Doe mij maar een bureau, pc, koffie en een asbak en mijn werkplek is optimaal, zo functioneer ik al jaren.
En goed.
Maar aan alles komt een eind, zo ook aan roken. Ik lees alleen maar voordelen: Betere conditie (meer seks), lichamelijk beter en meer presteren (meer seks), fitter voelen, vooral ?s ochtends (vaker ochtendseks), uithoudingsvermogen verbetert (langer en vaker seks), frissere adem (partner meer toeschietelijker, dus meer seks). Als ik de brochure lees gaat het roken eruit en de lichamelijke liefde erop vooruit. Kijk dat zijn voordelen waar je wat aan hebt. Ik schrijf dit zo neer om mijzelf te motiveren. Ergens moet je voldoening uithalen en roken vervangen door seks lijkt me een prima idee. Have sex, no smoke. Ja, roken zal het ? op een andere manier dan -  in de slaapkamer, bank of auto want ik rook nogal veel.
Maar toch voel ik weemoed bij het idee dat ik afscheid ga nemen van een dierbare. Zolang al samen en dan plots een scheiding, bijna zonder vooraankondiging. Ook zal ik de juffrouw bij de supermarkt missen. Mijn recept is bekend en wordt automatisch voorgeschoteld. Daarna volgt er altijd een gesprek, rokers hebben namelijk tijd zat. Ook op een plek waar ze niet mogen roken.
New Orleans, ik zie het nog zo voor me. Een rondborstige zwarte zangeres, hees van de drank en het roken. Maar een stem die dwars door je lijf gaat. Simpele houten tafeltjes met even simpele houten, harde stoelen. Drank vloeit, rook dwarrelt in de lucht, ogen prikken. Wat zou die plek zijn zonder dampende sigaretten. Alsof je het hart uit de kroeg snijdt.
Maar genoeg is genoeg.
De peuk dooft binnenkort.
Straks loop ik chagrijnig rond, althans die kans is reëel. Mochten er lieve dames zijn die me zo tegen komen, biedt me dan een vrijpartij aan om even de zinnen te verzetten. Want ik stink niet meer en houd het langer vol.
Dus dames?

Ze was pas drie jaar, Savanna uit Alphen aan den Rijn, toen zo anderhalf jaar geleden om het leven kwam. Gestikt in een washandje, door haar moeder in haar mond gestopt om haar stil te krijgen. In de korte drie jaar dat ze geleefd heeft, is ze altijd mishandeld en volgens haar moeder was het kind ongewenst, maar zoals altijd raak je wel eens zwanger als je het niet wilt maar toch het edele spel van liefde speelt. Mogelijk stierf de peuter mede door een combinatie van een verkoudheid en ondervoeding. De truc met het washandje had de moeder namelijk wel vaker gebruikt om het kind daarna ook vast te binden op bed. Net zoals de fatale keer.

Het psychiatrische rapport wees uit dat de moeder lijdt aan Borderline persoonlijkheidsstoornis. Met deze ziekte is het zwaar leven, mensen lijden aan stemmingswisselingen, woedeaanvallen, impulsiviteit en nog veel meer symptomen. Functioneren in de maatschappij is voor mannen en vrouwen met deze ziekte erg lastig, zo niet onmogelijk zonder goede begeleiding en ondersteuning. Voor deze vrouw was een kind opvoeden te moeilijk, onmogelijk zelfs. De driejarige was ondervoed, als ze al te eten kreeg was het onvoldoende en niet afgestemd op haar leeftijd, kreeg te weinig te drinken en werd mishandeld, fysiek en ook geestelijk. Niemand kan zich voorstellen wat voor leven dat is geweest. Het kind heeft nooit plezier gekend, gelachen of is gelukkig geweest. Alle hulp ? die er in ruime mate was - kwam voor haar te laat.

Savanna. Ja, ik moet haar als voorbeeld nemen omdat ze in mijn stad woonde en ik er zijdelings mee te maken had. Weliswaar coverde mijn collega deze moord voor de krant en bleef ik gevrijwaard van de meeste ellende. Maar uit tweede hand waren de verhalen gruwelijk genoeg. En de Alphense peuter staat misschien symbool voor tientallen (en wie weet honderden) van soortgelijke gevallen in ons land. Want een feit is dat veel kinderen in ons land slachtoffer zijn van geweld binnen het gezin. Vaak is de vader de dader, maar Savanna liet zien dat er ook bij moeders veel mis kan zijn, al kreeg die enige hulp van haar vriend. Maar waarom nemen deze mensen kinderen als ze weten dat ze het niet aankunnen? Na de eerste koter weet je wel hoe het zit. Maar nee, in de meest problematische gezinnen vind je vaak de meeste kinderen. Ik kan dit niet staven met een verwijzing naar een onderzoek, maar durf het feit wel te poneren. Hoe dieper de ellende, hoe meer kinderen er komen en vaak van verschillende vaders. Misschien moet elke nieuwe liefde worden beloond met een baby. Hoe dan ook, bevorderlijk voor het welzijn van een kind lijkt het me niet.

Hoeveel kinderen worden er eigenlijk mishandeld in Nederland? Eén is teveel, daar is waarschijnlijk iedereen het over eens, maar de werkelijkheid laat anders zien. In Alphen aan den Rijn zijn er zo?n honderd (ongeveer één procent) van dit soort zwaar problematische gezinnen. Problemen met opgroeien en opvoeden, verslaving, criminaliteit, schulden, huisvesting, enzovoorts. Een klein rekensommetje laat zien dat het dus zeker vierhonderd mensen zijn, waarvan de helft kind en het lijdende voorwerp. Hoeveel juffen en meesters zien op het eind van de dag met pijn in hun hart kinderen naar huis gaan waarvan ze weten wat er thuis gebeurt, maar slechts machteloos kunnen toekijken en proberen het kind op school enigszins te helpen. Aangeven bij de politie die mensen, zult u zeggen. Geloof me dat gebeurt. Maar dan? Bijna alle gezinnen zitten al op de een of andere manier in het hulpverleningsproces ? bij een of zelfs meerdere instanties - of zijn wachtende op noodzakelijke hulp. Want wachtlijsten werken hulp tegen, en verergeren naar alle waarschijnlijkheid de ellende. In de nota integraal jeugdbeleid van mijn stad staat letterlijk te lezen dat hulpverleners in deze specifieke gezinssituaties tegen de grenzen aanlopen van hun organisaties. Anders gezegd: ze staan met hun handen in het haar.

Dit wetende en vrij te vertalen naar een grotere stad, waar de problemen (zeker qua aantal) groter zijn, is het dan gek om paal en perk te stellen aan mensen om kinderen te krijgen, als ze niet in staat zijn een kind een normaal en fatsoenlijk leven te geven? Jawel, ook ik was geschokt door het voorstel van de Rotterdamse wethouder Van den Anker. Het Derde Rijk spookte ook door mijn hoofd. Privacy ook. Wie maakt er verdomme uit wie een abortus wil of neemt. In Nederland beslist de vrouw daarover, het is haar buik. Anticonceptie bepalen we zelf wel, daar hebben we geen overheid voor nodig. Daar mag je niet aankomen. Maar nu het even geprutteld heeft, moet ik een nuance aanbrengen. Niet dat ik ineens voor deze voorstellen ben, maar erover nadenken moeten we zeker. Wat heeft een kind voor leven in een uitzichtloze situatie? Kan iemand mij dat vertellen? Van den Anker bracht het allemaal kort door de bocht naar buiten, maar het feit dat ze er over nadenkt, maakt haar niet tot een Nazi-beul. Niet als we er eerlijk over nadenken en de feiten een kans geven. Wie werkelijk weet wat er zich allemaal afspeelt binnen een flink aantal gezinnen in ons land, weet dat er iets moet gebeuren. Kinderen worden te vaak het slachtoffer en als het tegenzit met dodelijke afloop. Een kind heeft toch ook rechten? Al was het alleen maar op een gelukkig en zorgeloos leven. Om te lachen, te spelen en plezier te hebben. Op leren lopen en lezen, recht op onderwijs en op vriendjes en verjaardagfeestjes met taart en spelletjes. Een kind mag niet lijden onder de onmacht van ouders die te ziek zijn of simpelweg niet in staat zijn een kind op te voeden. Hoe we dit moeten uitvoeren is mij op dit moment een brug te ver. Maar erover nadenken moeten we zeker.

Als ik weer even terugkeer naar het meisje van drie, Savanna. Er zijn dagen dan probeer ik me haar leven voor te stellen. Heeft ze ooit gelachen of ooit wel eens een gevoel van geluk gehad. Ik denk het eerlijk gezegd niet. Als ik heel diep binnen in mijn hart kijk durf ik me de vraag te stellen of het niet beter was geweest als Savanna nooit had geleefd. En eerlijk gezegd weet ik het antwoord ook.

Het ene getal is 14, het andere 41.
Draai de een om en ze zijn hetzelfde. Niet eens toevallig eigenlijk. Wel bijzonder als het twee leeftijden zijn en het maar een paar maandjes duurt. Daarnaast denk ik dat het maar een keer in ons leven voorkomt, tenzij ik vreselijk oud word, maar daar ga ik vooralsnog niet van uit. Is dat wel zo, dan leest u het vanzelf hier.
Er is er dus één jarig, hoera, hoera.
Oh, wat zijn we blij, niet omdat íe jarig is maar om de zuiperij.
Kortom, wij vieren feest!

?Ja?, zei hij. ?Roken is ook een vorm van euthanasie. Een langzame dan.?
Er trok een grimas over zijn gezicht.
Het was zijn reactie op mijn idee het roken maar eens te laten en een van de mogelijkheden euthanasie was, maar ik dat alleen maar zei bij wijze van spreken. Want dan kon ik beter doorgaan met roken.
Nou ja, de dokter kopte hem prima in.
Overigens was hij het er helemaal mee eens.
Ik ga stoppen en laat nog weten wanneer.

Boetseren

Het is net alsof ik je creëer
naar wat ik wil
mijn ontwerp en
rondingen
?n ideaalbeeld zoals ik je zie

Zacht en
glad
mijn handen
en jij
warm en geduldig

Soepele handen
draaien rondjes
zoeken een weg
over je lichaam
langs de steven van je lijf

Stil lig je
vermoeid
uitgeput en
op
een kreunen klinkt

Olie stroomt
in je poriën
glad als ijs
boetseer ik
weer leven in je

Stress stroomt weg
vermoeide spieren
warmen op
leven keert terug
een glimlach

Het dof verdwijnt
uit je ogen
de lach die doorbreekt
je reagerende lichaam
kippenvel

Zonder woorden
spreek ik je toe
en jij mij
nu, verdwijnt de kou
ik heb je lief

Fred van Rooij, 2006

Een krullende, zwarte baard, zware wenkbrauwen, spitse neus en vooral een donkere blik die uit zijn ogen komt, nee eerder schiet. Het hoofddeksel, dat je normaliter mag verwachten op zo?n personage, is veranderd in een bom. De lont brandt en een ontploffing van het explosief is nabij. Dag hoofd van de profeet Mohammed, want die moet de tekening voorstellen. Want dat lijkt mij het resultaat als een bom boven op je krullenkop ontploft. En ergens begrijp ik de Moslimgemeenschap volledig. Dit kan niet.

Het is natuurlijk pure geschiedvervalsing. Bommen waren er in de tijd van Mohammed nog niet. Kamelen en kromme zwaarden wel en daarmee trok hij met zijn tent door het Midden Oosten. Een soort oer-kampeerder. Goed, ik kom als mosterd na de maaltijd, maar opeens zag ik het licht. In de keuken pruttelt de Romeinse kip lekker in een paar deciliter witte wijn. Wat zouden de Romeinen daarvan zeggen. Die kip heeft natuurlijk geen flikker te maken met de vroegere heersers van Europa. Kan me dus heel goed voorstellen dat ze boos zouden zijn over het recept. Romeinse kip in Chileense wijn kan natuurlijk helemaal niet. Zo ver zijn die rare jongens nooit geweest. Namaak, nep. Net zoals die spotprenten. Een paar streken op papier en de halve wereld rolt over elkaar heen.

Het kan niet, laat dat duidelijk zijn. Als we al iemand natekenen laten we dan de juiste context van de geschiedenis gebruiken. Anders is het hek van de dam. En we moeten ook niet generaliseren. Als een moslim een bom op zijn hoofd draagt, wil dat niet meteen zeggen dat alle aanhangers van het Islamitische geloof dat ook doen. Toevallig las ik in de krant dat een Belg voorwaardelijk is veroordeeld voor seks met honden in een asiel. Maakt dat alle Belgen dan tot hondenneukers? Nee toch zeker. Net zoals niet iedere Islamiet een geit neukt. Komen we er in Nederland wel bekaaid af. Wat ons rest zijn de kippen en dan bedank ik toch even. Zeker met die vogelgriep. Loop je meer kans op een kippen-soa. Tenzij je safe een kip neukt natuurlijk. Maar heb je wel eens een kippenboerderij gezien. Tering, dan heb je een hoop condooms nodig.

Maar ondertussen brandt de wereld, voornamelijk in het Midden-Oosten. Nu stond daar al bijna geen gebouw meer overeind, maar zonde is het. En alleen maar om een paar lullige tekeningentjes die al van september vorig jaar zijn. Toen was er nog geen brand, dat moest even aangewakkerd worden door een slimme Imman. Overigens wel een goed teken dat de economie goed inspeelt op de actualiteit. In rap tempo maken vlaggenfabrieken Deense vlaggen aan. Normaliter wil geen hond die vlag. Als de Nederlandse driekleurenindustrie in het slop zit, heb ik wel een goed idee. Maar ondertussen voelen vele Moslims zich beledigd. Het schijnt namelijk verboden te zijn de profeet af te beelden. Tja, en dan vraag ik me oprecht af hoe ze dan weten dat de afbeelding inderdaad Mohammed is. Ik proef hier hypocrisie. Minder lekker als mijn Romeinse kip trouwens.

Maar veel mensen uit alle religies roepen nu op tot excuses. En dat lijkt mij terecht. Ik ben bereid om de hele schuld op mij te nemen en namens de wereld excuses aan te bieden aan de Moslimgemeenschap. Iemand moet zich opofferen. Ik stel alleen één kleine voorwaarde. Eén kleine geste, niks meer. Als daaraan voldaan is leg ik mijn hoofd op het hakblok en is het kromme zwaard mijn deel. Als Allah en God tezamen op de wereld verschijnen en zich aan het wereldpubliek tonen op CNN, neem ik met alle liefde de straf op mij. Als die twee malloten dan ook nog vergezeld gaan van Jezus en Mohammed ben ik zelfs bereid tot het laten vierendelen van mijn geweldige lichaam.

Maar eigenlijk ben ik gewoon ontzettend verbaasd dat een paar pennenstreken zoveel ophef veroorzaken. En dan baal ik ontzettend. Ik kan niet tekenen. Misschien een cursusje doen. Koken kan ik al.

Op deze stappers wandel ik...

Daar draait het allemaal om, toch?
Reclame, marketingstrategie en promotie. Keywords van elk succesvol bedrijf. Hoe haal je klanten binnen en hoe hou je ze vast.
U denkt nu vast dat er problemen zijn bij [van-rooij.net].
Niets is minder waar.
De site draait naar tevredenheid en het bezoekersaantal is constant. Overigens geen reden om achterover te leunen. Sterker nog: nieuwe plannen liggen te rijpen en komen in de lente tot bloei. Let maar op.
Maar ook in de zomer komt er een bijzondere actie, namelijk het [van-rooij.net] promotieteam. Veel is nog geheim maar uiteraard bestaat dit team uit bevallige dames, althans dat is de bedoeling. Schrijf nu in per mail! Na inschrijving krijg je de details toegestuurd.

Tevens is vanaf heden te koop: de [van-rooij.net] string, met logo. Andere bedrijven doen het misschien met T-shirts of sweaters, wij gaan verder en verzorgen de ondermode. Precies in de lijn van de site. Wij gaan namelijk verder als het mooie oppervlak en duiken wat meer de diepte in. Juist daar vind je de echte schoonheid en een string symboliseert dat.
Bestellingen worden vanaf vandaag aangenomen. Stuur een mail met het aantal en de maat. De kleur is altijd wit dus niemand hoeft daar een hersencel over te breken. De prijs voor dit unieke product ligt rond de veertien euro, een schijntje natuurlijk.
Dus kom op dames, hul je in deze unieke string.
Nergens anders verkrijgbaar!

Het verschil kon eigenlijk niet groter zijn. Het verschil tussen noord- en zuidpool. Zaterdag stonden we nog in een kolkend sportpaleis Ahoy te kijken naar het jubileumconcert van De Dijk en gisteravond zaten we in ons intieme theater te kijken, maar vooral te luisteren naar Mathilde Santing & Frank Boeijen met hun voorstelling Even.
Ingetogen en mooi.
Je moet het gezien hebben om er over te oordelen.
Woorden schieten namelijk tekort.

Dit is 'm dus. Mijn nieuwe tent, naast de driepersoons die wel al hebben.
Speciaal voor de rugzak.
En als bijzettent voor de gewone vakantie.
Nu het weer nog en inpakken maar...

Vanavond vergadert de Europese Commissie over de spotprenten waar de laatste dagen zoveel over te doen is. Het gaat in het bijzonder over de vraag, welk land welke prent op haar nationale vlag afdrukt.
Naar verwachting is de uitslag rond middernacht bekend en kunnen de Aziatische naaisters aan de slag. Vanaf overmorgen prijkt dus op elk land van de Europese Unie een spotprent van Deense afkomst. Mooier kan een vlag niet worden.
Dat worden mooie Olympische Spelen.
Schaatsen moslims ook?

Mooi was het hè? Vijfentwintig jaar De Dijk.
Sportpaleis Ahoy is een paar decimeter gezakt ten opzichte van het NAP.
Een feest met een volle bak, wat wil iemand nog meer. Feest, dat was het.
Oh, je was er niet.
Dan heb je wat gemist?
Jammer.

Met de trein

?Kom op pap.?
Maartje schreeuwt het tegen de harde wind in. Papa kromt zijn rug nog meer en stampt nog harder op de pedalen. De harde wind laat zijn haren alle kanten opwapperen.
?Volhouden pap?, moedigt Maartje nog maar een keer aan.
Als ze naar achteren kijkt ziet ze hun rare, nieuwe huis langzaam kleiner worden. Maartje zit rustig achterop papa?s zwarte grote fiets. Haar twee beentjes bungelen samen aan een kant. Van de harde wind heeft ze geen last want ze zit achter papa?s grote rug.

Ondertussen trapt papa hard door. Met Maartje achterop valt het best wel tegen. Het dorp nadert, maar langzaam.
?Hoe laat is het?, roept hij naar Maartje.
Maartje tuurt op het horloge van papa dat ze al de hele tijd in haar hand heeft.
?Kijk jij maar klok?, zei papa toen ze vertrokken.
?Die grote staat op de tien?, gilt ze terug.
Nog harder begint papa te trappen en stuurt scherp van het dijkje af. Eenmaal uit de wind gaat het sneller en al snel ziet papa het station naderen.

?Kom op, tempo?, snauwt papa hijgend, terwijl hij snel de fiets in het rek zet en op slot. Hij pakt Maartjes hand en beent met grote stappen naar het perron. Maartje kan het ampers bij houden. De trein staat al klaar.
?Kom hier.?
Papa draait zich om naar Maartje, tilt haar in een beweging op en begint te rennen. De conducteur fluit, papa zwaait.
Net op tijd. Als ze instappen, sluiten meteen de deuren en begint de trein te rijden.

Hijgend valt papa in de coupe op de bank. Zweetdruppeltjes staan op zijn voorhoofd. Maartje gaat tegenover hem zitten.
?Leuk hè, de trein?, lacht papa. ?De volgende keer nemen we de auto.?
?Met de trein is beter voor het milieu pap?, klinkt het serieuze kleine stemmetje van Maartje. Parmantig knikt haar hoofdje erbij.
?Kijk koeien?, gilt ze ineens en tuurt naar het vee in het weiland.

Als Maartje naar buiten kijkt, gaat de coupedeur open en komt de conducteur binnen. ?Plaatsbewijzen alstublieft.?
Maartje kijkt naar papa, die met droeve ogen terugkijkt. Langzaam sluit hij zijn ogen en laat een diepe zucht.
?O ja, kaartjes?, mompelt hij zacht.

Mooi!
Femke is back in logland!